Laatste herinnering aan de put Diepenlinchen

De schoorsteenachtige opbouw van de kikkerput is het meest significante relikte met zichtbare verwijzing naar deerts-groote put Diepenlinchen. In tegenstelling tot alle andere nog aanwezige schachten ondergronds, herkent deze weersschacht zich door zijn ook vandaag de dag aanwezige en goed zichtbare opbouw.

Vanwege zijn ronde vorm lijkt deze schachtopbouw veel op een industriële schoorsteen van geringe hoogte. De weersschacht diende voor de ventilatie van de ondergrondse gangen en tunnels. De “kikkerput” ontleent zijn naam waarschijnlijk aan “aan de Frösch”, want zo werd in documenten van de mijninspecteurs uit 1820 een vergunning genoemd, waaraan twee mannen werkten.

Het doel van de kikkerput is het afvoeren van gebruikte lucht (afvoer uit de uitlopende mijnbouw). Door de ventilatie wordt het uit het kalksteen van het berglichaam voortdurend vrijkomende CO₂ afgevoerd, wat anders zou leiden tot dodelijke gasconcentraties, vooral in de diepere delen van de mijn. De schachtinstallatie had aanvankelijk een diepte van 252 m en werd na verdere uitbreidingsstappen verlaagd naar 360 m.

De schoorsteen van de kikkerput werd in 2020 gerestaureerd.

In principe zakt koude en zware verse lucht, terwijl warmere en lichtere afvoerlucht stijgt. Om een goede ventilatie te garanderen, zijn er minstens twee mogelijkheden:

De oude methode: Op de bodem van de kikkerput werd met oud mijnhout een vuur onderhouden, dat de natuurlijke schoorsteeneffecten van de uitlopende weersschacht intensifieerde.

De modernere methode: Aan de bovengrond staande schoorsteen van de kikkerput werd via een gemetselde en manshoge tunnel warme lucht vanuit een weeroven aangevoerd, die in een bijgebouw stond. Restanten van de manshoge tunnel zijn nog steeds vandaag te zien aan de voet van de kikkerput.

In de vroege tijd van de put was het vuur op de schachtbodem waarschijnlijk de eenvoudigste, maar ook de vuilere oplossing. Maar aangezien de put zich snel ontwikkelde tot een van de modernste ertsmijnen, werd in de operationele fase een weeroven opgesteld, die met oud hout werd onderhouden. Zijn taak was om de verse lucht, die eerder de individuele werkplekken had bereikt, op te warmen en daardoor sneller af te voeren via de lucht schacht.

(Tekst: Jens Mieckley)